รายงานพิเศษ "วาระเร่งด่วน ในวันเด็ก"

           สืบเนื่องจากศูนย์ข้อมูลคนหายเพื่อต่อต้านการค้ามนุษย์   มูลนิธิกระจกเงา  ในฐานะองค์กรพัฒนาเอกชน  ที่มีภารกิจในการรับแจ้งและประสานงานติดตามคนหายทั่วทั้งราชอาณาจักรไทย  นับตั้งแต่ปี พ.ศ.2547 ถึงปัจจุบัน ได้รับแจ้งเหตุ การหายตัวไปของคนในสังคมเป็นจำนวนมาก   โดยในจำนวนนี้เป็นเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปี ถึง 1,000 กรณี   หรือเทียบเป็น   63 %  ของสถิติคนหายทั่วประเทศ  นั่นแสดงให้เห็นว่า ยังมีเด็กอีกจำนวนมากที่รอการช่วยเหลือเพื่อกลับคืนสู่บ้าน

          ข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นแสดงให้เห็นสภาพปัญหาที่กำลังทวีความรุนแรงมากยิ่ง ขึ้น  ทั้งยังมีความซับซ้อนของปัญหามากขึ้น   และสาเหตุที่นำพาให้เด็กกลุ่มนี้หายตัวไปนั้น  มีอยู่หลากหลายประการด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็น  การลักพาตัว  การล่อลวงเพื่อแสวงหาผลประโยชน์ทางเพศ   การล่อลวงเพื่อบังคับใช้แรงงาน  การถูกล่อลวงจากภัยเทคโนโลยี   หรือปัญหาภายในครอบครัวที่ผลักดันให้เด็กหนีออกจากบ้าน   แต่ไม่ว่าจะเป็นการหายไปด้วยสาเหตุใดก็ตาม สิ่งที่สำคัญที่สุด  คือ การกลับคืนสู่อ้อมกอดของครอบครัวอย่างปลอดภัย

         ดังนั้น  ศูนย์ข้อมูลคนหายเพื่อต่อต้านการค้ามนุษย์  มูลนิธิกระจกเงา  ขอวอนหน่วยงานภาครัฐ ทั้ง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ    กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์   ตลอดจนเครือข่ายสื่อมวลชน   ให้ตระหนักถึงสภาพปัญหา และความสำคัญของเรื่องนี้อย่างจริงจัง  โดยให้ถือว่าเรื่อง “เด็กหาย” เป็นวาระเร่งด่วนที่ต้องมีการผลักดันในระดับนโยบาย ทั้งเชิงป้องกันและมาตรการการติดตามหาเด็ก  

         โดย   ศูนย์ข้อมูลคนหายเพื่อต่อต้านการค้ามนุษย์  มูลนิธิกระจกเงา  มีข้อเสนอแนะแนวทางการดำเนินการเรื่องเด็กหาย  ดังต่อไปนี้

         1. ในกรณีที่มีการแจ้งความเด็กหายนั้น พนักงานสอบสวนที่เข้าเวร ณ ขณะนั้นต้องรีบดำเนินการรับแจ้งความกรณีเด็กหายออกจากบ้านทุกกรณี     โดยต้องไม่ปฏิเสธการรับแจ้งความเด็กหาย หรือยกเงื่อนไขเรื่องเวลาที่ต้องหายครบ 24 ชั่วโมง มาเป็นเหตุผลในการไม่ยอมรับแจ้งความ

         2.  ควรมีหน่วยงานของภาครัฐที่มีภารกิจในการประสานงานข้อมูลและติดตามกรณีเด็ก หายและคนหายโดยเฉพาะ ซึ่งทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของสถานีตำรวจทั่วประเทศในการประสานงานข้อมูลคน หาย โดยบทบาทและหน้าที่ตรงจุดนี้ ควรเป็นของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ มิใช่เป็นของหน่วยงานขององค์กรพัฒนาเอกชน เช่นที่ผ่านมา

         3. ควรมีกฎหมายคนหายในประเทศไทย เพื่อเป็นแนวบรรทัดฐานในการสืบสวนสอบสวนติดตามเกี่ยวกับเรื่องคนหาย   โดยในระหว่างกระบวนการผลักดันเสนอกฎหมายดังกล่าว เพื่อเป็นการบรรเทาความเสียหายเบื้องต้น สำนักงานตำรวจแห่งชาติควรพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติมระเบียบการตำรวจเกี่ยวกับคดี ลักษณะคนหายพลัดหลงให้เป็นแนวทางสืบสวนสอบสวนเบื้องต้นจนกว่าจะมีกฎหมาย เกี่ยวกับคนหายในประเทศไทย
  
        4. ในกรณีเร่งด่วน หน่วยงานภาครัฐ ควรขอความร่วมมือจากสื่อมวลชนทุกแขนง ในการใช้พื้นที่ประชาสัมพันธ์ภาพ   ซึ่งจะช่วยให้ทราบเบาะแสและติดตามได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
           
        5. เมื่อเกิดเหตุการณ์เด็กหายโดยเฉพาะในกรณีลักพาตัว หน่วยงานในพื้นที่ อาทิเช่น สถานีตำรวจในท้องที่ โรงเรียน หรือหน่วยงานอื่นๆ ถือเป็นหน่วยงานสำคัญ ในการเผยแพร่ข้อมูลความรู้ต่างๆเพื่อเป็นการเตือนภัยเรื่องเด็กหาย   ตามสถานที่ซึ่งเป็นพื้นที่เสี่ยงภัย 

ศูนย์ข้อมูลคนหายเพื่อต่อต้านการค้ามนุษย์  มูลนิธิกระจกเงา
ประกาศ ณ วันเด็กแห่งชาติ พ.ศ.2553